Shqipëria dhe katër skenaret për rimëkëmbjen ekonomike

0
357
Shqipëria

Revista ekonomike shqiptare Monitor ka analizuar skenarët e mundshëm në të ardhmen e ekonominë shqiptare, nga më optimisti deri tek ai më pesimistët. Pandemia e COVID-19 ka frenuar aktivitetin ekonomik në Shqipëri, si dhe në të gjitha vendet e botës, me një normë të paparë. Kulmi i këtij trendi negativ – siç raportohet nga revista shqiptare ekonomike Monitor – u arrit në prill, me të paktën 60,000 njerëz humbën punën e tyre.

Shqipëria drejt një rënie ekonomike të ngadaltë

Shitjet, eksportet, konsumi dhe investimet treguan një rënie dyshifrore, ndërsa borxhi i sektorit publik dhe privat u rrit me një normë alarmante. Shqipëria në javët e para pas karantinës ka treguar se rimëkëmbja e ekonomisë do të jetë një proces i ngadaltë dhe i vështirë. Aktualisht është e pamundur të përcaktohet saktësisht se si dhe përmes cilit skenarë do të kalojë rimëkëmbja e ekonomisë.

Institucionet financiare ndërkombëtare, ato lokale dhe përfaqësuesit e sektorëve kryesorë të ekonomisë kanë ndërtuar skenarë të ndryshëm, nga më optimistët, i cili parashikon një rimëkëmbje ekonomike tashmë nga viti i ardhshëm, deri në atë më pesimist, i cili parashikon një ndikim negativ të COVID -19 mbi ekonominë për mbi pesë vjet.

Skenari më i mirë: 8% rritje në 2021

Fondi Monetar Ndërkombëtar dhe Banka Botërore – në parashikimet e prillit – parashikojnë një rënie prej 5% për ekonominë shqiptare. Në vitin 2020 dhe një rimëkëmbje të shpejtë prej 8% në 2021.

Sipas këtij skenari, pas rënies drastike të ekonomisë për shkak të COVID-19 këtë vit, do të pasojë një rritje të përkohshme të kërkesës në 2021 e cila do të favorizojë rimëkëmbjen e sektorit. Konsumi dhe investimi do të kthehen në një ritëm akoma më të egër (të gjithë do të duan të fitojnë kohën e humbur gjatë karantinës) duke promovuar kështu rikthimin e të gjitha vendeve të punës që kanë humbur muajt e fundit.

Skenari i vërtetë: 4% rritje në 2021

Skenari më i afërt me realitetin aktual është ai i publikuar nga Komisioni Evropian. Analiza e BE parashikon një rënie ekonomike prej 5% në Shqipëri në vitin 2020 dhe një rritje prej 4.2% në 2021.

Në mënyrë të veçantë, Komisioni Evropian pret një rënie prej të paktën 4.2% këtë vit në sektorin e konsumatorit. Dhe një rënie deri në 7% në investime dhe 25% në eksporte; në të njëjtën mënyrë, sektori i turizmit do të regjistrojë gjithashtu tendenca negative. Ky skenar parashikon gjithashtu humbjen e përhershme të dështimit të prodhimit gjatë pandemisë.

Sidoqoftë, për institucionet shqiptare kjo gjithashtu duket të jetë një mundësi shumë optimiste. Sipas vlerësimeve të tyre, në fakt, rimëkëmbja ekonomike e vendit do të duhet të paktën dy vjet.


Shqipëria ndihmoet me 15 milion euro


Një skenar tjetër i vërtetë: rimëkëmbja në 2-3 vjet

Sipas Bankës Qendrore të Shqipërisë, humbjet e shkaktuara nga COVID-19 do të përvetësohen nga Shqipëria në dy ose tre vitet e ardhshme. Kjo analizë, pak pesimiste, por shumë e afërt me realitetin e Shqipërisë. Merr parasysh faktin se pasojat negative të pandemisë do të vazhdojnë edhe përtej përfundimit të kufizimeve.

Sipas këtij skenari, ekonomia shqiptare do të regjistrojë një rritje prej 2% në 2021 dhe 2022 e shoqëruar nga një rimëkëmbje graduale e PBB-së.

Shqipëria në rastin më të keq

Shqipëria në skenarin e rastit më të keq parashikon pasoja në ekonominë për 5-6 vitet e ardhshme. Duhet merret në konsideratë nga institucionet ndërkombëtare dhe vendore vetëm si një rast ekstrem.

Është pothuajse e pamundur që ky skenar të realizohet duke marrë parasysh që merr në konsideratë një periudhë të gjatë karantine. Në ekonomia në çdo rast ka treguar tashmë shenja të rimëkëmbjes.

Kjo analizë gjithashtu merr parasysh faktin se efektet e pandemisë në PBB janë të përhershme. Shqipëria po përballohet me mungesat e investimeve gjatë karantinës, rishikimi i zinxhirëve të furnizimit global, ndryshimi i përhershëm i politikës fiskale dhe ngadalësimi i rritjes së produktivitetit.

Sipas këtij skenari – trajektorja e PBB-së në një nivel më të ulët se sa pritej. Një hipotezë e cila për fat të mirë nuk pasqyron gjendjen aktuale ekonomike në Shqipëri.

Commenti